iDIN maakt plaats voor itsme: wat verandert er voor digitaal ondertekenen en QES?

De verschuiving van iDIN naar itsme betekent een belangrijke upgrade voor digitaal ondertekenen: van een geavanceerd niveau (AES) naar een gekwalificeerd niveau (QES). Omdat itsme optreedt als gecertificeerde Europese vertrouwensdienst, resulteert ondertekenen hiermee in een handtekening die juridisch volledig gelijkstaat aan een handgeschreven handtekening. Dit biedt maximale rechtszekerheid en bewijskracht voor contracten en aktes binnen de hele Europese Unie, conform de eIDAS-verordening.

Wat verandert er nu iDIN plaatsmaakt voor itsme bij digitaal ondertekenen?

In het Nederlandse digitale landschap is iDIN jarenlang een vertrouwd middel geweest om identiteiten online te verifiëren via de bankomgeving. Het systeem was uitermate geschikt voor betrouwbare identificatie, waarmee organisaties een sterke basis hadden voor de geavanceerde elektronische handtekening (AES). Echter, de markt voor digitale identiteiten evolueert snel, gedreven door Europese regelgeving en de behoefte aan grensoverschrijdende oplossingen. In deze transitie zien we dat iDIN wordt vervangen door itsme of naast itsme wordt gepositioneerd voor uitgebreidere toepassingen. itsme is een erkende Europese digitale identiteitsapp die de identiteit van een gebruiker koppelt aan een paspoort of identiteitskaart. Dit verschil in technische en juridische fundering is cruciaal. Waar iDIN leunde op bankgegevens, fungeert itsme onder de Europese eIDAS-verordening als een middel voor de gekwalificeerde elektronische handtekening. Nu iDIN wordt vervangen door itsme bij digitaal ondertekenen, krijgen bedrijven en particulieren toegang tot een handtekeningniveau dat de zwaarste juridische toetsing kan doorstaan en in de hele Europese Unie wordt geaccepteerd.

Wat is het verschil tussen een geavanceerde (AES) en een gekwalificeerde (QES) handtekening?

Om de impact van de overstap naar itsme goed te begrijpen, is het belangrijk om het verschil tussen een geavanceerde en gekwalificeerde handtekening te kennen. Beide niveaus zijn rechtsgeldig, maar verschillen sterk in bewijskracht en technische eisen.

• Geavanceerde elektronische handtekening (AES): Dit is de standaard voor veilig digitaal ondertekenen. De handtekening is op unieke wijze gekoppeld aan de ondertekenaar, identificeert de persoon en maakt elke wijziging aan het document achteraf zichtbaar. Dit niveau is zeer geschikt voor offertes, SLA's, huurcontracten en HR-documenten.
• Gekwalificeerde elektronische handtekening (QES): Dit is het allerhoogste niveau. Het voldoet aan alle eisen van AES, maar wordt daarnaast aangemaakt door een gekwalificeerd middel (QSCD) en is gebaseerd op een gekwalificeerd certificaat uitgegeven door een officiële vertrouwensdienst (QTSP).

Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste verschillen:

Waarom stijgt het handtekeningniveau bij het gebruik van itsme naar een gekwalificeerde handtekening (QES)?

De sprong van een geavanceerde naar een gekwalificeerde handtekening wordt mogelijk gemaakt door de strenge accreditatie van de identiteitsprovider. Om een gekwalificeerde elektronische handtekening (eIDAS) te mogen faciliteren, moet de dienstverlener geregistreerd staan als een Qualified Trust Service Provider (QTSP) en voldoen aan zware audits van Europese toezichthouders. Wanneer u kiest voor QES ondertekenen via itsme, gebruikt u een middel dat aan deze strenge normen voldoet. De app verifieert eenmalig de identiteit van de gebruiker met een officieel identiteitsbewijs, zoals een paspoort, uitgelezen via NFC. Hierdoor kan er met zekerheid een gekwalificeerd certificaat aan de gebruiker worden gekoppeld. Bij elke volgende ondertekening fungeert de smartphone in combinatie met de itsme-app en een persoonlijke code (of biometrie) als een gekwalificeerd middel. Dit proces is aanzienlijk zwaarder gecontroleerd dan de bankverificatie van iDIN, wat verklaart waarom itsme gekwalificeerde handtekeningen kan genereren.

Wat is de juridische impact van de overstap naar gekwalificeerd ondertekenen onder eIDAS?

De juridische impact van het gebruik van een gekwalificeerde elektronische handtekening is enorm, mede dankzij de uniforme werking van de eIDAS-verordening in heel Europa. Volgens artikel 25, lid 2 van de eIDAS-verordening, en vastgelegd in het Nederlandse Burgerlijk Wetboek (artikel 3:15a BW), heeft een gekwalificeerde elektronische handtekening exact dezelfde rechtsgevolgen als een handgeschreven handtekening. In de rechtspraktijk betekent dit vooral een omkering van de bewijslast. Als iemand de geldigheid van een met QES ondertekend document betwist, ligt de plicht om te bewijzen dat de handtekening vals is bij degene die dit beweert. Bij lagere handtekeningniveaus (zoals AES) moet de partij die zich op het contract beroept, aantonen dat de handtekening betrouwbaar genoeg is voor het doel waarvoor deze is gebruikt. Zeker bij transacties met grote financiële belangen, notariële volmachten of ingewikkelde vastgoedprocessen, elimineert de gekwalificeerde handtekening discussies over de identiteit van de ondertekenaar vrijwel volledig.

Hoe ondersteunt Ondertekenverzoek.nl gekwalificeerde elektronische handtekeningen (QES)?

Organisaties die maximale juridische zekerheid zoeken, hebben een platform nodig dat alle eIDAS-handtekeningniveaus feilloos ondersteunt. Ondertekenverzoek biedt precies die flexibiliteit. Binnen het platform is de geavanceerde handtekening (AES) standaard en onbeperkt inbegrepen bij elke transactie. Heeft u voor specifieke trajecten, zoals in het notariaat, vastgoed of bij de overheid, de hoogste zekerheid nodig? Dan is de gekwalificeerde handtekening (QES) beschikbaar in alle abonnementen, waarbij u deze eenvoudig per gebruik afrekent. U zit dus niet vast aan verplichte hoge licentiekosten voor functies die u wellicht niet dagelijks inzet. Na ondertekening wordt elk document cryptografisch, tamperproof verzegeld. Beide partijen ontvangen een PDF met een uitgebreid bewijsrapport. Dit rapport toont zwart op wit wie er tekende, het tijdstempel in UTC, het IP-adres, de gebruikte verificatiemethode en de onveranderlijke documenthash (SHA-256). Het platform is bovendien ISO27001, SOC2 Type II en FedRAMP gecertificeerd, waarbij alle data veilig binnen de EU wordt opgeslagen. U kunt zelf de flexibiliteit van het systeem testen; u heeft geen creditcard nodig om direct 14 dagen gratis op proef te starten en het juiste niveau voor uw situatie te ervaren.

Veelgestelde vragen

Wat is het belangrijkste verschil nu iDIN plaatsmaakt voor itsme?

Waar iDIN voornamelijk werd ingezet voor geavanceerde identificatie (AES) op basis van bankgegevens, faciliteert itsme het hoogste niveau van digitaal ondertekenen: de gekwalificeerde elektronische handtekening (QES). Dit zorgt voor sterkere Europese acceptatie en een hogere bewijskracht.

Wat is het verschil tussen een geavanceerde (AES) en gekwalificeerde (QES) handtekening?

Een geavanceerde handtekening is uniek gekoppeld aan de ondertekenaar en is de norm voor zakelijke contracten. Een gekwalificeerde handtekening vereist daarnaast een gekwalificeerd middel en certificaat, waardoor deze juridisch 100% gelijkstaat aan een handgeschreven handtekening met omkering van de bewijslast.

Zijn documenten ondertekend met itsme (QES) rechtsgeldig in heel Europa?

Ja. Volgens de Europese eIDAS-verordening moet een gekwalificeerde elektronische handtekening (QES) in alle lidstaten van de Europese Unie worden erkend en heeft deze dezelfde juridische waarde als een papieren handtekening.

Zit een gekwalificeerde handtekening standaard in een Ondertekenverzoek-abonnement?

Bij Ondertekenverzoek is de geavanceerde handtekening (AES) standaard en onbeperkt inbegrepen. De gekwalificeerde handtekening (QES) is beschikbaar in alle abonnementen, maar wordt apart per gebruik afgerekend. U betaalt dus alleen wanneer u deze specifieke functionaliteit inzet.

Krijg ik een bewijs van de uitgevoerde QES-ondertekening?

Ja, bij elk afgerond document via Ondertekenverzoek ontvangt u een compleet bewijsrapport. Dit bevat onder andere de verificatiemethode, tijdstempels, IP-adressen en de documenthash, waarmee u de rechtsgeldigheid zwart op wit kunt aantonen.